Hakasya: Tüm ihtişamıyla doğa

Muhteşem Hakasya Cumhuriyeti'nin doğal güzellikler açısından ne kadar zengin olduğunu anlatan bir bölüm...

Sibirya'nın enginliğinden bahsetmeye devam ediyoruz ve bugün onun güney kesiminde yer alan cumhuriyetten bahsedeceğiz. Hakasya denildiğinde aklınıza ne gibi şeyler geliyor? Büyük ihtimalle bozkır ve ovaların görüntüleri, ancak bunlar, bölgenin özelliklerinin sadece bir kısmı. Hakasya, görkemli dağları ve yoğun tayga ormanları, şifalı gölleri ve pitoresk vadileri, eşsiz bitki örtüsü ve suluboya bulutlarıyla, huzurun hüküm sürdüğü bir diyardır; manzaralar o kadar güzeldir ki yerel doğanın cazibesinin bir kısmını bile aktaramayan teknolojiye ancak hayıflanılabilir.

Hakasya iklimi

Hakasya sakinleri, yaşadıkları bölgeyi "ılık Sibirya" olarak adlandırırlar; çünkü burada güneşli gün sayısı, komşu bölgelere göre daha fazladır. Bunun sebebi, cumhuriyetin Hakasya-Minusinsk Havzası'nda yer alması ve dağlar tarafından rüzgarlardan korunmasıdır. Genel olarak buradaki iklim oldukça karasal olup yazları sıcak ve kurak, kışları ise soğuk ve az kar yağışlıdır.

Hakasya'nın doğası çok çeşitli ve eşsizdir. Küçük bir alanda Sibirya'ya özgü neredeyse tüm manzaralar bulunur: bozkırlar ve yarı çöller, çam ormanları ve koyu yeşil iğne yapraklı tayga, dağ çayırları ve tundra.

Hakasya Dağları

Görkemli dağlar bu bölgeyi adeta kucaklayarak eşsiz bir ihtişam ve gizem atmosferi yaratıyor. Cumhuriyetin üçte ikisi dağlarla kaplıdır: batıda Kuznetsk Alatau'nun doğu yamaçları, güneyde ise Batı Sayan'ın kuzey yamaçları ve sırtları bulunur. Turistler için bu sıradağlar, doğa yürüyüşü, kayak, nehirde rafting, dağcılık ve ATV sürüşü gibi çeşitli aktif dinlenme fırsatları sunmaktadır.

Hakasya'nın bozkır kesimindeki dağlar, jeolojik olarak kuesta adı verilen bir şekle sahiptir; yani bir yamaç daha yatık, diğer yamaç ise daha diktir. Hakasya'da bu türden birçok zirve ve sırt bulunmaktadır. Çarpıcı bir örnek olarak, Krasnoyarsk Barajı'nın sol kıyısında Ust-Abakan kasabası yakınlarında yerleşen ve 500 metreden yüksek olan Kunya Dağı gösterilebilir. Diğerlerinin aksine, güneybatı ve güney yamaçları daha yatıktır. Burası eskiden düşman baskınlarından korunmak için doğal bir kale olarak kullanılıyordu, ayrıca burada güneş ibadeti ritüelleri de düzenleniyordu. Kunya aynı zamanda bir kaya sanatı anıtıdır: dağ yamacında iki büyük kaya resmi yer almakta. En eski çizimler MÖ 2. binyıla aittir.

Hakasya'nın en gizemli doğal güzelliklerinden biri, yüksekliği 200 metreye kadar ulaşan beş ayrı dağdan oluşan Sunduki sıradağlarıdır. Bu sıradağ, adını en kuzeydeki dağdan almıştır; dağın zirvesi bir sandığa benzemektedir. Bilim insanları Sunduki'yi, gezegendeki en eski gözlemevi olarak adlandırıyorlar. Burada, mezarlıklar, kaya resimleri ve bir zamanlar yıldızları, güneşi ve ayı gözlemlemek için kullanılan özel yapılar da dahil olmak üzere birçok eşsiz arkeolojik nesne yer almakta. Dünyanın en eski kaya resimlerinden biri olan "Beyaz At" da burada bulunmaktadır.

Hakasya'nın su kaynakları

Dağlar arası bir havzada yer alması nedeniyle, cumhuriyette hemen hemen her tür su kaynağı bulunmaktadır: dağ ve bozkır nehirleri, bataklıklar, tatlı ve tuzlu göller, kaynaklar, yer altı suları, kanallar ve rezervuarlar. En büyük nehir olan Yenisey, Hakasya ve Krasnoyarsk Krayı toprakları arasında doğal bir sınır görevi görmektedir. Cumhuriyetin ikinci büyük nehri, Yenisey'nin sol kolu olan Abakan Nehri'dir.

Cumhuriyette, büyüklükleri, debileri ve tuzluluk oranları açısından birbirinden farklı olan 1000'den fazla göl mevcut. En büyük ve en güzel göllerden biri olan Bele Gölü, kumlu bir kıstakla ikiye ayrılmasıyla benzersizdir; gölün bir yarısında su hafif tuzlu iken diğer yarısında neredeyse tatlıdır.

Hakasya'nın en ünlü gölü olan Şira, bölgenin adeta kartviziti olarak kabul edilir. Göl, muhteşem panoramik manzaraları, temiz havası ve şifalı mineralli suyu ile iyileştirici çamurunun özellikleriyle ünlüdür. Tus Gölü'ne ise "Hakas Ölü Denizi" denir: İnsanlar buraya sadece dinlenmek için değil, tedavi olmak için de gelirler. Litre başına mineraller içeriği 275 gramdır. Gölde adeta bir şilte üzerinde uzanır gibi rahatlayabilirsiniz; bu, suyun yüksek tuz içeriğinden kaynaklanmakta.

Hakasya'nın incilerinden ve başlıca su turizm merkezlerinden biri de İvanovo Gölleri'dir. Burası sıklıkla Sibirya İsviçresi olarak adlandırılır. Bu göller, Priiskovy kasabası yakınlarında, Kuznetsk Alatau sıradağları arasında, Ararat Dağı ve Bobrovaya Dağı'nın eteklerinde yer almaktadır. Burası, çevredeki dağların zirvelerinde ve yamaçlarında bulunan buzulların ve kar alanlarının yaz ortasına kadar gözlemlenebilmesi bakımından eşsizdir. Göllerin kendileri, nehirler ve dereler aracılığıyla birbirine akan dört su kütlesinin oluşturduğu bir kaskat halindedir.

Hakasya Mağaraları

Cumhuriyetin önemli doğal güzelliklerinden biri de karst mağaralarıdır. Bunların çoğunda eski insan yerleşimleri ve kaya resimleri bulunmuştur. Hakasya, Rusya'nın en uzun ikinci mağarası olan Pandora'nın Kutusu'na ev sahipliği yapıyor: Mağaranın geçitleri 18 km uzunluğunda, derinliği ise 183 m'dir. İçinde çok sayıda şelale, mağara, kuyu, oda ve kristal berraklığında suya sahip yaklaşık 400 göl bulunmakta. Kaşkulakskaya Mağarası, ülkenin en eski mağaralarından biri olarak kabul edilir ve bilim insanlarının manyetik alandaki değişikliklere bağladığı gizemli olaylarıyla bilinir.

Hakasya'nın doğasının bu kadar şaşırtıcı ve çeşitli olduğunu biliyor muydunuz? Bir dahaki sefere bu bölgenin yaban dünyasından bahsedeceğiz.